راهکارهایی برای بهبود بازار پول و سرمایه


بانک مرکزی به‌عنوان نهاد تصمیم‌گیر و اصلی بازار پول در کشور، خط‌مشی‌ها و سیاست‌های پولی و ارزی در کشور را تعیین می‌نماید.ثبات و شفافیت در تصمیمات بانک مرکزی می‌تواند موجب بهبود تصمیم‌گیری اقتصادی و کمک به افزایش کارایی و راندمان بخش حقیقی اقتصاد شود.

شرکت‌ها وضعیت مالی و سودآوری در بازار سرمایه متأثر از سیاست‌های پولی و ارزی و تصمیمات بانک مرکزی دچار تغییر می‌شود. براساس تجربه‌های جهانی در نظام‌های مالی بانک محور و بازار محور، نحوه تعامل بانک­ها و بازار سرمایه را می‌توان در سه شکل رابطه­ی رقابت، رابطه­ی مکمل بودن و رابطه­ی تکامل مشترک خلاصه کرد.

براساس شواهد موجود، به نظر می‌رسد، تعامل بازار پول و سرمایه کشور در سالهای اخیر از نوع رابطه ها مکمل بودن می‌باشد. نقش نوپای بازار سرمایه در تأمین مالی و نهادهای اقتصادی در بسیاری از موارد با همکاری موثر بازار پول تحقق یافته است. از طرف دیگر ساختار کنترل بازار سرمایه بر وضعیت شرکت҅ها و نحوه گزارشگری آنها، به بانک‌ها کمک کرده تا در غربالگری وام گیرنده‌ها، نظارت کارآمدتری داشته باشند و بر سرمایه گذاری‌ها و بررسی ریسک آنها به روش‌هایی دست یابند که فراتر از بررسی ساده صورت‌های مالی است. بر این اساس، برخی از راهکارهای اصلی برای بهبود تعامل بازار پول و سرمایه به‌قرار زیر است.

- در شرایطی که جذب منابع در بازار پول و سرمایه، از مشکلات موجود توسعه بازار مالی کشور است، تقویت تعامل بین دو بازار پول و سرمایه فرصت‌هایی را فراهم می‌کند که براساس آن رشد و توسعه اقتصاد کشور در مسیری صحیح و با سرعت بیشتری حرکت ‌کند.

- عدم اتفاق‌نظر بین بازار پول و سرمایه برای استفاده از ابزارهای مالی جدید قابل معامله در بورس، یکی از موانع رشد بازار مالی کشور است و تلاش در ارتقاء همکاری‌های دو بازار برای اجرایی نمودن ابزارهای مالی نوین، در توسعه تامین مالی نهادهای اقتصادی، از ضروریات است.

- شبکه گسترده سخت‌افزاری بازار پول ظرفیت بالایی برای رشد سریع فیزیکی بازار سرمایه را دارا است که در صورت ایجاد زمینه‌های لازم، هر یک از شعب بانک می‌توانند به‌عنوان خطوط ارتباطی سرمایه‌گذاران بالقوه بازار سرمایه عمل کنند.

- به علت عدم وجود ابزارهایی به‌منظور پوشش تغییرات نرخ ارز، جریان‌ ورودی سرمایه‌های خارجی بسیار ناچیز است. درحالی‌که بازار پول و سرمایه می‌توانند با ایجاد بازار جدید و با استفاده از ابزارهای نوین مالی، مانند قراردادهای آتی ارز و اختیارات ارزی، ریسک نوسانات، نرخ ارز را پوشش داده و بستر توسعه بازار مالی کشور اعم از بازار پول و سرمایه را فراهم آورند.

- مقررات و آیین‌نامه‌های بازار پول و بازار سرمایه که مستقل از یکدیگر وضع می‌گردند، باعث ایجاد مشکلات متعدد می‌شود و لذا لازم است در وضع قوانین و مقررات دو بازار تعامل وجود داشته باشد.

- عدم استفاده از ظرفیت بالای بازار پول و سرمایه برای تأمین مالی خارجی شرکت‌های بورسی از مصادیق دیگر تعامل ناکافی بازارهای پول و سرمایه است ولی در سایه تعامل سازنده می‌توان شرایط استفاده از تأمین مالی خارجی را برای شرکت‌های بورسی مهیا کرد.

- در سالهای اخیر، بخشی از تأمین مالی بلند مدت و ساختار یافته در اقتصاد کشور در بازار سرمایه تحقق یافته، لیکن در قیاس با نسبت‌های متعارف در دنیا فاصله قابل توجهی دارد تلاش در افزایش تامین مالی بلند مدت و ساختار یافته از بازار سرمایه در رونق و توسعه اقتصادی کشور نقش بسزایی دارد .

 

سید حسین میری